




| Ερωτήσεις & Απαντήσεις |
| Πρόληψη & Ενημέρωση |
| Επικοινωνία |
| ********************************************** |
|
Διαταραχές στην κατάποση
Η διαδικασία της κατάποσης περιλαμβάνει τρία στάδια: στοματικό, φαρυγγικό και οισοφαγικό. Στο στοματικό στάδιο, γίνεται η διάσπαση της τροφής από τα δόντια, η δημιουργία του βλωμού προς κατάποση και η προώθησή του προς το πίσω μέρος της στοματικής κοιλότητας, όπου ξεκινά το φαρυγγικό στάδιο της κατάποσης. Στο φαρυγγικό στάδιο της κατάποσης, ενεργοποιείται το αντανακλαστικό της κατάποσης και μία σειρά από ενέργειες που λαμβάνουν χώρα στο πίσω μέρος της στοματικής κοιλότητας, στο φάρυγγα και στο λάρυγγα, προωθούν το βλωμό στο φάρυγγα μέχρι την είσοδο του οισοφάγου. Το τρίτο στάδιο της κατάποσης, το οισοφαγικό, ξεκινά με το άνοιγμα του άνω οισοφαγικού σφιγκτήρα και την είσοδο της τροφής στον οισοφάγο και τελειώνει με το πέρασμα της τροφής στο στομάχι και το κλείσιμο του κάτω οισοφαγικού σφιγκτήρα.
Ενήλικες που υπέστησαν κάποια κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή πάσχουν από κάποια εκφυλιστική νευρολογική ασθένεια μπορούν να παρουσιάσουν δυσκολίες σε ένα ή περισσότερα στάδια της κατάποσης. Οι δυσκολίες αυτές εμφανίζονται κυρίως στα πρώτα δύο στάδια της κατάποσης, στο στοματικό και στο φαρυγγικό. Οι δυσκολίες που εμφανίζονται στο στοματικό στάδιο μπορεί να είναι αδυναμία μάσησης και δημιουργίας του βλωμού, αδυναμία προώθησης του βλωμού στο πίσω μέρος της στοματικής κοιλότητας, αδυναμία συγκράτησης του βλωμού στην στοματική κοιλότητα κ.α. Στο φαρυγγικό στάδιο οι δυσκολίες που εμφανίζονται μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του ατόμου, μιας και απουσία ή καθυστέρηση της έκλυσης του αντανακλαστικού της κατάποσης, μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα την προώθηση της τροφής στο λάρυγγα και στη συνέχεια στου πνεύμονες, γεγονός που θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο. Η δυσκολία που αντιμετωπίζουν συνήθως άτομα με κάποιο πρόβλημα στο οισοφαγικό στάδιο είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, κατά την οποία τροφή από το στομάχι μπορεί να επανέλθει στον οισοφάγο ή ακόμα και στον φάρυγγα. Στην χειρότερη περίπτωση μπορεί το φαγητό από το στομάχι να επανέλθει στο φάρυγγα και να εισέλθει στο λάρυγγα στη συνέχεια και στη συνέχεια στους πνεύμονες, κάτι το οποίο όμως δεν αποτελεί συχνό φαινόμενο. Για άτομα με προβλήματα στην κατάποση η διαδικασία της λήψης τροφής μπορεί να είναι δυσάρεστη ή ακόμα και επώδυνη, με αποτέλεσμα πολλές φορές τα άτομα αυτά να αποφεύγουν την τροφή και να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία τους λόγω έλλειψης απαραίτητων θρεπτικών συστατικών.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Η θεραπεία της κατάποσης θα πρέπει να γίνει σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό, ο οποίος θα λάβει και τις απαραίτητες αποφάσεις για τον τρόπο σίτισης του ατόμου. Αν το άτομο δεν παίρνει ή δεν μπορεί να πάρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά σε βαθμό που μπορεί να κινδυνεύσει η σωματική του ακεραιότητα, τότε αποφεύγουμε σε εναλλακτικούς τρόπους σίτισης όπως είναι ο ρινογαστρικός σωλήνας (για μικρό χρονικό διάστημα) ή η γαστροστομία. Ο λογοθεραπευτής μπορεί να βοηθήσει σε προβλήματα που αφορούν το στοματικό και φαρυγγικό στάδιο. Συγκεκριμένα για το στοματικό στάδιο, πραγματοποιούνται στοματοκινητικές ασκήσεις καθώς και ασκήσεις ευαισθητοποίησης σε περίπτωση που έχουμε υπαισθησία (χαμηλού βαθμού αισθητικοτήτα). Για το φαρυγγικό στάδιο πραγματοποιούνται στοματοκινητικές ασκήσεις, ασκήσεις ερεθισμού του αντανακλαστικού της κατάποσης καθώς και τεχνικές που βοηθούν στην ασφαλή κατάποση. Σε αρκετές περιπτώσεις τέτοιου είδους ασκήσεις μπορεί να αποτρέψουν την αναγκαιότητα για γαστροστομία ή να επιτρέψουν πάλι την σίτιση από το στόμα. |