English Version
Περισσότερα...
| Ερωτήσεις & Απαντήσεις |
| Πρόληψη & Ενημέρωση |
| Επικοινωνία |
| ********************************************** |
|
Επίκτητες διαταραχές ομιλίας
Όταν μιλάμε για επίκτητες διαταραχές ομιλίας, αναφερόμαστε σε άτομα που ενώ είχαν μία φυσιολογική ανάπτυξη της ομιλίας, ένα γεγονός, όπως είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο, κάποια εκφυλιστική νόσος, νεοπλασία ή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, προκάλεσε βλάβη στον μηχανισμό της ομιλίας, με αποτέλεσμα η ομιλία του ατόμου να επηρεαστεί αρνητικά και σε κάποιες περιπτώσεις να απουσιάζει εντελώς. Οι επίκτητες διαταραχές της ομιλίας κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες:
Δυσαρθρία Η δυσαρθρία προκαλείται από νευρομυϊκές ανωμαλίες στη δομή και λειτουργία των οργάνων που εμπλέκονται στην παραγωγή της ομιλίας. Η δυσαρθρία μπορεί να επηρεάσει ένα ή περισσότερα από τα υποσυστήματα της ομιλίας (αναπνοή, αντήχηση, άρθρωση, προσωδία, φωνή). Πιο συγκεκριμένα:
Αναπνοή: Άτομα με δυσαρθρία δεν αναπνέουν σωστά, δεν συντονίζουν την αναπνοή με την ομιλία με αποτέλεσμα πολλές φορές να «ξεμένουν» από αέρα, να κόβουν λέξεις στη μέση προκειμένου να πάρουν αναπνοή και να έχουν πολλή χαμηλή ένταση φωνής. Αντήχηση: Πολλές φορές παρατηρείται έντονη υπερρινικότητα ή υπορινικότητα στην ομιλία ενός ατόμου με δυσαρθρία, γεγονός που μπορεί να μειώσει την καταληπτότητα της ομιλίας του ατόμου. Η υπερρινικότητα ή υπορινικότητα οφείλεται σε αδυναμία κατεύθυνσης του αέρα προς τη στοματική ή τη ρινική κοιλότητα αντίστοιχα. Άρθρωση: Εξαιτίας των νευρομυϊκών ανωμαλιών επηρεάζεται αρνητικά και η άρθρωση των ατόμων με δυσαρθρία, η οποία χαρακτηρίζεται συνήθως από αλλοίωση των ήχων της ομιλίας με αποτέλεσμα η ομιλία του ατόμου να μη γίνεται κατανοητή από το περιβάλλον του Προσωδία: Η προσωδία είναι ο επιτονισμός που έχει κάθε πρόταση που εκφέρουμε. Σε άτομα δυσαρθρία πολλές φορές επηρεάζεται και η προσωδία με αποτέλεσμα η ομιλία του ατόμου να είναι επίπεδη, χωρίς διακυμάνσεις και να καταντά κουραστική για τον ακροατή, μιας και σε μία συζήτηση δεν μετρά μόνο το «τι» λέμε, αλλά και «πως» το λέμε. Φωνή: Οι νευρομυϊκές ανωμαλίες μπορούν να επηρεάσουν και τη λειτουργικότητα των φωνητικών χορδών με αποτέλεσμα η φωνή να ακούγεται βραχνή, τραχιά ή αναπνευστική. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Κατά τη θεραπευτική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της δυσαρθρίας, στοχεύουμε στη βελτίωση των υποσυστημάτων της ομιλίας που έχουν επηρεαστεί. Για κάθε υποσύστημα της ομιλίας που έχει πληγεί εφαρμόζεται και η κατάλληλη θεραπεία.
Αναπνοή: Η εκμάθηση του σωστού τρόπου αναπνοής καθώς και ασκήσεις συντονισμού βοηθούν στην αντιμετώπιση των παραπάνω δυσκολιών που σχετίζονται με την αναπνοή. Αντήχηση: Κατάλληλες ασκήσεις θα βοηθήσουν στην σωστή κατεύθυνση του αέρα κατά τη διάρκεια της ομιλίας και κατ΄ επέκταση στην αντιμετώπιση της υπερρινικότητας ή της υπορινικότητας. Άρθρωση: προκειμένου να βελτιωθεί η άρθρωση πραγματοποιούνται συνήθως ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών που συμμετέχουν στην παραγωγή της ομιλίας καθώς και ασκήσεις για την ακρίβεια, την αντοχή και τον συντονισμό των κινήσεων των αρθρωτών που απαιτούνται για την παραγωγή της ομιλίας. Προσωδία: κατάλληλες ασκήσεις επιτονισμού σε συνδυασμό με κατάλληλες παύσεις κατά τη διάρκεια της ομιλίας, θα έχουν ως αποτέλεσμα ο ακροατής να αντιλαμβάνεται όχι μόνο το λεκτικό μήνυμα, αλλά και το μη λεκτικό μήνυμα που κρύβεται πίσω από την ομιλία αυτή καθαυτή. Φωνή: κατάλληλες ασκήσεις για τη σύγκλειση ή την αποφυγή υπερβολικής σύγκλεισης των φωνητικών χορδών θα βελτιώσουν την ποιότητα της φωνής και κατά συνέπεια την καταληπτότητα της ομιλίας. * * * * * * * * *
Δυσπραξία Η δυσπραξία της ομιλίας είναι μια κινητική διαταραχή στο προγραμματισμό ή στο σχεδιασμό διαδοχικής κίνησης για την εκούσια παραγωγή ομιλίας. Αν και το ίδιο το μυϊκό σύστημα δεν είναι εξασθενημένο, τα άτομα με δυσπραξία της ομιλίας θα έχουν δυσκολία να ολοκληρώσουν ακολουθίες κινήσεων για μία σωστή παραγωγή. Άτομα με δυσπραξία, κατά τη διάρκεια της ομιλίας, αλλοιώνουν, αντικαθιστούν και παραλείπουν φωνήεντα και σύμφωνα και τα λάθη αυτά δεν είναι σταθερά. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει μεγάλη δυσκολία στην έναρξη της έκφρασης, λόγω της ανικανότητας να συντονίσουν τις απαραίτητες αρχικές κινήσεις για την παραγωγή της ομιλίας.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Άτομα με δυσπραξία εμφανίζουν δυσκολία στο συντονισμό των κινήσεων που είναι απαραίτητες για την παραγωγή της ομιλίας. Έρευνες έχουν δείξει ότι στοματοκινητικές ασκήσεις βοηθούν στην κατάκτηση του συντονισμού αυτού. Τέτοιου είδους ασκήσεις σε συνδυασμό με συλλαβιστή ομιλία, έντονο τονισμό των λέξεων και κυρίως συνεχής επανάληψη λέξεων και προτάσεων διευκολύνουν τον εκούσιο προγραμματισμό και επομένως ελαχιστοποιούν τα λάθη στην ομιλία.
* * * * * * * * *
Λαρυγγεκτομή Λαρυγγεκτομή ονομάζεται η μερική ή ολική χειρουργική αφαίρεση του λάρυγγα λόγω κακοήθους νεοπλάσματος του λάρυγγα. Κατά την χειρουργική αφαίρεση του λάρυγγα αφαιρούνται εκτός των άλλων και οι φωνητικές χορδές, με αποτέλεσμα το άτομο να χάνει την ικανότητα για ομιλία. Η αναπνευστική οδός δεν επικοινωνεί πια με την στοματική κοιλότητα, με αποτέλεσμα η αναπνοή να πραγματοποιείται μέσω ενός τραχειοστόματος. Η λαρυγγεκτομή επιφέρει πολλές αλλαγές στη ζωή του ατόμου με κυριότερη την απώλεια της ομιλίας.
Στόχοι της λογοθεραπευτικής παρέμβασης είναι η αποκατάσταση της ομιλίας και η προσαρμογή του ατόμου στις αλλαγές της ζωής του που του έχει επιφέρει η λαρυγγεκτομή. Η αποκατάσταση της ομιλίας μπορεί να γίνει με 3 τρόπους:
Κάθε ένας από τους παραπάνω τρόπους αποκατάστασης εμπεριέχει κάποια πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα. Ο λογοθεραπευτής παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για κάθε τρόπο αποκατάστασης και βοηθά στην επιλογή του καταλληλότερου από αυτούς ανάλογα με τις προτιμήσεις και τις ανάγκες του ατόμου με τη λαρυγγεκτομή. Μετά την επιλογή της μεθόδου, το άτομο δέχεται λογοθεραπευτική παρέμβαση προκειμένου να αποκατασταθεί η ομιλία του και να μπορεί να επικοινωνήσει λεκτικά με το περιβάλλον του.
|